Przypisy - biografie

Litwinow Maksim M.
(Maks Wallach)

działacz komunistyczny, polityk sowiecki
(1876-1951)

Urodził się 17 lipca 1876 r. w Białymstoku, w rodzinie żydowskiej. W 1898 r. wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji. W 1901 r. aresztowany, zbiegł z więzienia i przedostał się do Szwajcarii, gdzie pracował w redakcji "Iskry" i działał w Lidze Zagranicznej SDPRR. W 1903 r. powrócił do Rosji; w 1905 r. wraz z Maksimem Gorkim był twórcą pierwszego legalnego czasopisma bolszewickiego - "Nowaja Żyźń". Uczestniczył w rewolucji 1905 r., po czym udał się na emigrację. W 1912 r. był delegatem bolszewickim w Międzynarodowym Biurze Socjalistycznym. W lutym 1915 r. protestował na konferencji przedstawicieli partii socjalistycznych Ententy przeciw udziałowi ich przedstawicieli w rządach.

Od 1917 r. w służbie dyplomatycznej. Początkowo poseł w Londynie, w latach 1921-1930 zastępca ludowego komisarza spraw zagranicznych; od 1930 do 1939 ludowy komisarz spraw zagranicznych. Uczestnik wielu międzynarodowych konferencji, reprezentował ZSSR w Lidze Narodów. Zwolennik współpracy ZSSR z Wielką Brytanią i Francją przeciwko Niemcom hitlerowskim. Na początku maja 1939 r. zastąpiony przez Wiaczesława Mołotowa, pozostał zastępcą ludowego komisarza spraw zagranicznych. W latach 1941-1943 również ambasador ZSSR w USA (w latach 1942-1943 - także na Kubie). Od 1946 r. na emeryturze.

W latach 1934-1941 członek KC WKP(b).