[Żródła do historii Polski XIX-XX w.]


Przypisy - biografie


Clemenceau Georges

francuski polityk, pisarz, mąż stanu
(1841-1929)

Urodził się 28 września 1841 r. w Mouilleron-en-Pareds (Wandea). Z zawodu lekarz. W okresie II Cesarstwa brał udział w ruchu republikańskim, był zwolennikiem filozofii Johna Stuarta Milla. W lutym 1871 r. wybrany został z ramienia radykałów deputowanym do Zgromadzenia Narodowego. Był w nim przeciwnikiem zawiarania rozejmu z Niemcami i brał udział w nieudanych próbach porozumienia z Komuną Paryską, po czym zrzekł się mandatu. W 1875 r. wybrany przewodniczącym Rady Miejskiej Paryża. 1876-1893 deputowany, przywódca lewego skrzydła radykałów, zwolennik polityki rewanżu wobec Niemiec. W 1881 r. założył dziennik "La Justice", którego był głównym publicystą. W 1886 r. początkowo poparł kandydaturę gen. G. Boulangera na ministra wojny, następnie jednak zwalczał jego dążności dyktatorskie. Jednak wywołany tą sprawą upadek wpływów radykałów oraz co najmniej pośredni udział w aferze panamskiej zmusiły go do wycofania się z życia politycznego i poświęcenia się w zupełności dziennikarstwu, gdy w wyborach 1893 r. nie uzyskał mandatu deputowanego.

Okazją do powrotu do życia politycznego była sprawa Dreyfusa. Na łamach dziennika "L'Aurore" Clemenceau prowadził szeroką kampanię w obronie Dreyfusa, która zyskała mu dużą popularność. W 1902 r. wybrany został senatorem, w 1906 r. mianowany ministrem spraw wewnętrznych, a następnie premierem. Funkcję tę sprawował do 1909 r., cementując nowo utworzony sojusz angielsko-francuski (Entente cordiale). Został obalony w rezultacie dyskusji o planie rozbudowy marynarki wojennej. Po przejściu do opozycji piętnował w senacie braki w przygotowaniach wojennych Francji. W 1913 r. założył dziennik "L'Homme Libre", w którym po wybuchu I wojny światowej krytykował rząd za nieudolne, jego zdaniem, prowadzenie wojny. W listopadzie 1917 r., w sytuacji krytycznego dla aliantów położenia na froncie, objął ponownie funkcje premiera i ministra wojny wprowadzając rządy silnej ręki i likwidując defetyzm. Jeden z głównych uczestników Konferencji Pokojowej w Paryżu i autorów Traktatu Wersalskiego w 1919 r., zwolennik walki z Rosją bolszewicką. W 1918 r. wybrany do Akademii Francuskiej. W 1920 r. wycofał się z życia politycznego.

Bezwzględność w realizowaniu planów politycznych i brutalność wobec przeciwników zyskały mu przydomek "tygrysa".

Napisał m. in.