[Żródła do historii Polski XIX-XX w.]


1920 styczeń 16, Ryga

Umowa pomiędzy Naczelnym Dowództwem WP a Naczelnym Dowództwem Wojsk Łotewskich

o kontynuowaniu wspólnej ofensywy przeciwko Armii Czerwonej

  1. Polsko-łotewskie wojska kontynuują rozpoczętą 3 stycznia 1920 roku wspólną ofensywę na bolszewickim froncie.
  2. Celem operacji jest zajęcie i obrona następującej linii Drissa - jezioro Oświeja, rzeka Siniucha do ujścia Czarnego Strumyka - wieś Gamary - Poddubno - stacja Zogowa, wsie Bogorodzickaja - Wołkowo - Bubencowo, Djatnowo i Berezka.
  3. Dla przeprowadzenia wspomnianej operacji w kierunku Drissa - Oświeja - Posinja - Bridi - Sini i obrony tej linii Łotewskie Nacz. Dowództwo przeznacza pod dowództwo generała Śmigłego-Rydza grupę wojsk w składzie 4 pułków i oddziału landeswehry - razem 10 000 bagnetów.
    Polskie Naczelne Dowództwo - dwie dywizje - razem 30 000 bagnetów.
    Do generała Śmigłego-Rydza odkomenderowuje się w charakterze szefa sztabu polsko-łotewskiej grupy upełnomocnionego oficera Łotewskiego Naczelnego Dowództwa pułkownika Weissa. Oprócz tego wyznacza się niezbędną ilość oficerów łącznikowych z obu grup.
    Wyznacza się następującą linię, rozgraniczającą sfery działań polsko-łotewskiej grupy generała Śmiglego-Rydza i działającej na północ od niej łotewskiej grupy wojsk: Warklany - Miedinskaja - Sula - Bursowa - Shelzy - Skredeli - Dektery - Sini - Cerkowka.
    Do kompetencji polsko-łotewskiej grupy należą oprócz prowadzenia operacji: urządzenie etapów i kolei żelaznych na terytorium zajętym po 3 stycznia 1920 roku i ich przedłużenia do stacji Jakobstadt włącznie w znaczeniu wojskowym.
    Dla ubezpieczenia linii kolejowej Dźwińsk - Jakobstadt dowództwo polsko-łotewskiej grupy przeznaczy 1 pułk kawalerii.
    Po zajęcia wskazanej w drugim punkcie tej umowy linii, jedna polska dywizja będzie trzymać front od Drissy do jeziora Błyssuno, łotewskie zaś oddziały grupy generała Śmigłego-Rydza od jeziora Błyssuno do Sini włącznie.
    Druga polska dywizja będzie umieszczona jako ogólna rezerwa polsko-łotewskiej grupy w rejonie na północny wschód od Dźwińska.
  4. Zaprowiantowanie i furaż wszystkich polskich wojsk, znajdujących się na prawym brzegu Dźwiny, zapewnia się przez Łotewskie Naczelne Dowództwo, jednakże polskie wojska powinny posiadać przy sobie 3-dniowy zapas żywności na wypadek niedokładności w dostawie.
  5. Dla zorganizowania miejscowego samorządu i pośredniczenia między polskimi wojskami i miejscową ludnością odkomenderowuje się do sztabu generała Śmigłego-Rydza pełnomocnika do spraw cywilnych. Do obowiązków tego pełnomocnika oprócz spraw cywilnych należy również współdziałanie w dostarczaniu żywności i furażu dla polskich wojsk.
  6. Budowę kolejowego mostu na Dźwinie przyjmują na siebie wojska polskie; w ich zarządzie będzie również wskazany most i linia kolejowa do stacji Dźwińska wyłącznie.
  7. Zdobycz wojenna: broń i zapasy artyleryjskie oddają się Łotewskiemu Naczelnemu Dowództwu. Zdobyte zapasy żywnościowe są do dyspozycji tych wojsk, które je zdobyły. Cały materiał kolejowy zdobyty od 3 stycznia 1920 r. poczynając dzieli się między łotewskimi i polskimi wojskami po równo, z warunkiem użycia go na linii Wilno - Ryga.
  8. Polskie wojska pozostają na prawym brzegu Dźwiny do chwili, kiedy Łotewskie Naczelne Dowództwo nie uzna za możliwe zajęcie całego frontu na prawym brzegu Dźwiny wojskami łotewskimi, po czym na prawym brzegu Dźwiny pozostanie jedynie oddział polskich wojsk, ochraniający most kolejowy pod Dźwińskiem i linię kolejową od mostu do stacji Dźwińska Cytadela i wyżej przytoczone: most kolejowy i linia kolejowa. Ten punkt nie dotyczy górnego biegu Dźwiny do miasta Drissa.
  9. Umowa ta zawarta między Naczelnymi Dowództwami polskiej i łotewskiej armii ma ważność do chwili zawarcia nowej umowy.

Podpisali:

Z ramienia Łotwy i Polski
własnoręcznie
pułkownik Ballodis
podpułkownik Szt. Gen. Radzińsz

Z ramienia Polski i Łotwy
własnoręcznie
kpt. Szt. Gen. Myszkowski

Za zgodność tłumaczenia:
W. Bortnowski
kapitan pd. Szt. Gen.


Źródło:
Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich, Red. N. Gąsiorowska-Grabowska, I. A.Chrienow, t. 2, listopad 1918-kwiecień 1920, Warszawa 1961, s. 537-538.

Powrót do wykazu chronologicznego