1939 sierpień 29 Berlin

Niemiecki projekt "propozycji" dla Polski

1. Rząd Rzeszy jest gotów przyjąć w Berlinie przedstawicieli Rządu Polskiego, posiadających wszelkie pełnomocnictwa, dla pertraktacji.
2. O ile pertraktacje miałyby jeszcze - wobec istniejącej sytuacji -- doprowadzić do pomyślnego wyniku, powinny by one rozpocząć się 30 sierpnia i zakończyć w najkrótszym terminie.
3. Rząd Polski winien niezwłocznie podjąć skuteczne kroki dla położenia kresu wszelkim incydentom i wykroczeniom na swoim terytorium. Gdy to się stanie, prasa niemiecka uspokoi się sama.
4. Pertraktacje muszą być prowadzone na takiej podstawie, że nie tylko istotne interesy polskie, lecz także istotne interesy Niemiec zostaną uwzględnione.
5. Jako minimalną granicę uwzględnienia istotnych interesów Niemiec Rząd Niemiecki proponuje następujące rozstrzygnięcie:

1. terytorium Wolnego Miasta Gdańska zostaje bez jakichkolwiek ograniczeń ponownie włączone do Niemiec.
2. Polsce zapewni się, stosownie do jej potrzeb gospodarczych używanie dróg i środków komslnikacyjnych na obszarze gdańskim, między innymi przez udzielenie strefy wolnocłowej w porcie.
3. Połączenie między Prusami Wschodnimi a resztą obszaru Rzeszy zostanie przywrócone w ten sposób, że obszar Korytarza aż do linii biegnącej około 20 km na południe od Noteci i od miast Bydgoszcz, Toruń i Brodnica, będzie ponownie zjednoczony z Rzeszą, z tym jednak, że obszar miasta Gdyni pozostanie pod suwerennaścią Polski.
4. Polska otrzymuje eksterytorialną kolej i autostradę przez Korytarz do Gdańska i Gdyni.
5. Dla usunięcia trudności wynikających z faktu życia obak siebie różnych grup narodowych, należący do narodowości polskiej mieszkańcy Korytarza zostaną przesiedleni pod kontrolą międzynarodową drogą wymiany na analogiczną liczbę osiadłych w Polsce Niemców.

Przy doręczeniu niniejszego dokumentu należy oświadczyć ambasadorowi brytyjskiemu ponadto ustnie:

1. Że poruszona w angielskim memorandum gwarancja zdaniem Rządu Rzeszy odpada w wyniku układów już zawartych z Polską przez Anglię i Francję,
2. Że Rząd Niemiecki przy powyższym uregulowaniu spraw polsko-niemiwckich wychodzi z założenia, że bezpośrednio potem winny nastąpić ze strony niemieckiej zaproponowane, a przez Rząd Brytyjski zasadniczo akceptowane pertraktacje na temat nowego ułożenia stosunków niemiecko-angielskich.

Tłum. H. Batowski

Źródło:

H. Batowski, Agonia pokoju i początek wojny (sierpień-wrzesień 1939), Poznań 1969, s. 208-209.

Powrót do wykazu chronologicznego