[Żródła do historii Polski XIX-XX w.]


1939 sierpień 27 Rzym

List Benito Mussoliniego do Adolfa Hitlera

w sprawie stosunku Włoch do konfliktu europejskiego

Odpowiadam na Pana list przekazany mi przez ambasadora. Świat nie wie i nie będzie wiedział, jakie jest stanowisko Włoch, zanim wybuchnie wojna, natomiast wiedzieć będzie, że Włochy skoncentrowały swoje siły na granicach wielkich demokracji. Na granicach francuskich skoncentrowałem faktycznie 17 dywizji oraz 27 batalionów strzelców alpejskich, jak też straż graniczną. W drodze do Libii - słabego punktu naszej dyspozycji strategicznej - znajdują się dwie nowe dywizje, które zwiększą do siedmiu liczbę dywizji z metropolii, obok czterech libijskich arabskich. Te kroki są czymś więcej niż demonstracją, pozostawią one Francuzów i Anglików w niepewności i zmuszą ich do co najmniej jednakowego podziału sił.

Widzę, że dał się Pan przekonać, iż moja niezwłocz:na interwencja w pierwszej fazie konfliktu mogłaby mieć fatalne skutki dla rozwoju wojny, także dla Pana, zwłaszcza jeśli Pan (jak Pan to stwierdza, a to jest słuszne) nie podejmie inicjatywy na froncie zachodnim, gdyż to ściągnęłoby na Włochy główne siły francusko-angielskie i zużyłoby ograniczone zapasy włoskie.

To wszystko, co da się uczynić z psychologicznego punktu widzenia dla podkreślenia solidarności włosko-niemieckiej, dozna wzmocnienia w prasie, radiu, kinematografii i propagandzie okolicznościowej.

W miarę tego, jak zgadzać się to będzie z moimi obecnymi i planowanymi krokami mobilizacyjnymi, jestem zdecydowany wysłać Panu możliwie największą liczbę robotników dla Waszego przemysłu i Waszego rolnictwa.

Jest moim życzeniem, by utrzymywać z Panem, Führerze, kontakt jak najściślejszy, by móc uzgadniać akcję naszych obu krajów i dostosować ją - w każdym wypadku - do konieczności wynikających z rozwoju wypadków.

Mussolini

Tłum. H. Batowski


Źródło:
H. Batowski, Agonia pokoju i początek wojny (sierpień-wrzesień 1939), Poznań 1969, s. 207.

Powrót do wykazu chronologicznego