1939 sierpień 23, Moskwa

Tajny protokół dodatkowy do paktu o nieagresji między Niemcami a ZSRR

W związku z podpisaniem układu o nieagresji między Rzeszą Niemiecką a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich niżej podpisani pelnomocnicy obu stron w ściśle poufnej rozmowie omówili sprawę rozgraniczenia wzajemnych stref interesów w Europie Wschodniej. Wyniki tej rozmowy są następujące:

1. W wypadku terytorialno-politycznych przekształceń na terenach należących do państw nadbałtyckich (Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa) północna granica Litwy będzie zarazem granicą sfer interesów Niemiec i ZSRR. Obie strony uznają przy tym zainteresowanie Litwy obszarem wileńskim.
2. W wypadku terytorialno-politycznych przeksztalceń na obszarach należących do państwa polskiego podział sfer interesów między Niemcami a ZSRR przebiegać będzie mniej wigcej wzdłuż linii rzek Pisa, Narew, Wisła i San.
   Kwestia, czy w interesie obu stron jest utrzymanie niepodległego państwa polskiego oraz jak przebiegać będą granice tego państwa, może zostać definitywnie wyjaśniona dopiero w miarę dalszego rozwoju politycznych wydarzeń.
   W każdym wypadku oba rządy rozwiążą ten problem w drodze przyjacielskiego porozumienia.
3. Jeśli chodzi o południowo-wschodnią Europę, to strona radziecka podkreśla swe zainteresowanie Besarabią. Strona niemiecka zgłasza całkowity brak zainteresowania politycznego tym obszarem.
4. Protokól ten utrzymany będzie przez obie strony w ścisłej tajemnicy.

Moskwa, 23 sierpnia 1939 r.

Źródło:

Polska w polityce międzynarodowej 1939-1945, oprac. W. T. Kowalski, t. 1, Warszawa 1989, s. 464.

Powrót do wykazu chronologicznego