[Żródła do historii Polski XIX-XX w.]


1939 r. sierpień 23, Warszawa

Depesza ministra spraw zagranicznych RP Józefa Becka do polskich placówek dyplomatycznych w sprawie brytyjsko-francuskiej formuły dotyczącej ewentualnej polsko-sowieckiej współpracy wojskowej

 

Wobec nowej sytuacji, wytworzonej przez wyjazd Ribbentropa do Moskwy, ambasadorowie francuski i angielski w ponownej démarche wyrazili życzenie swych rządów, aby można było odwrócić taktycznie sytuację, podejmując na nowo rozmowy wojskowe dla ograniczenia możliwości i zakresu układu niemiecko-sowieckiego. W związku z tym zwrócono się do nas ponownie z prośbą o cichą zgodę na wyrażenie przez negocjatorów wojskowych w Moskwie przekonania, że w wypadku wojny współpraca wojskowa polsko-sowiecka nie jest wykluczona.

Oświadczyłem, że Rząd Polski nie wierzy w skuteczność tych zabiegów taktycznych, jednak ułożyliśmy pewną formułę, ażeby ułatwić delegacji francusko-angielskiej sytuację, przy czym ponowiłem na wewnętrzny użytek nasze zastrzeżenia co do przemarszu.

Formuła brzmiałaby:?sztaby francuski i angielski są pewne, że w razie wspólnej akcji przeciw agresorom współpraca między ZSRR a Polską nie jest wykluczona w warunkach do ustalenia. Wobec tego sztaby uważają za konieczne przeprowadzenie ze sztabem sowieckim wszelkich hipotez?.

Dodałem przy tej okazji jeszcze raz kategoryczne oświadczenie, że nie sprzeciwiam się tej formule jedynie dla ułatwienia taktyki, natomiast nasze zasadnicze stanowisko wobec ZSRR jest ostateczne i pozostaje bez zmiany. Przypomniałem raz jeszcze nieprzyzwoitość traktowania przez Sowiety naszych spraw z Francją i Anglią bez zwrócenia się do nas.


Źródło:
"Bellona", Londyn 1955, z. I, s. 75-76.

Powrót do wykazu chronologicznego