1939 r., czerwiec 10, Londyn

Telegram ambasadora RP w Londynie Edwarda Raczyńskiego do ministra Józefa Becka o stanowisku Wielkiej Brytanii w rozmowach moskiewskich

Przeprowadziłem rozmowę ze Strangiem, który nasz punkt widzenia przyjął do wiadomości. Dał ze swej strony następujące wyjaśnienia:

ad I - strona angielska z całą energią sprzeciwi się wymienieniu w układzie jakichkolwiek państw;

ad II - będzie się także przeciwstawiała metodzie udzielania przez Anglię, Francję i Rosję gwarancji łącznych (chyba żeby zagrożone państwa o taką gwarancję prosiły).

Gwarancje już udzielone przez jednego z kontrahentów mają być przyjęte do wiadomości przez pozostałych dwóch, zatem w wypadku wplątania się w wojnę jednego z gwarantów z tytułu udzielonej gwarancji dwaj pozostali będą zobowiązani do dania pomocy zaatakowanemu gwarantowi.

Pomoc wzajemna byłaby udzielona na wypadek:

• agresji bezpośredniej na jedno z trzech mocarstw;
• agresji na jedno z państw gwarantowanych przez któregokolwiek z kontrahentów.

Na wypadek wezwania o pomoc ze strony któregokolwiek państwa nastąpić by miała konsultacja między trzema mocarstwami. Strang dał mi do zrozumienia, że jakkolwiek negocjacje wymagać będą pewnej elastyczności i szukania odpowiednich formuł, to jednak otrzymał on instrukcje stanowczego bronienia powyższych zasad. Wydawał mi się być szczególnie stanowczym w punkcie pierwszym.

/-/ Raczyński

Źródło:

Agresja sowiecka na Polskę 17 września 1939 r. w świetle dokumentów. Red. nauk. E. Kozłowski , t. 1, Geneza i skutki agresji, Warszawa 1994, s. 46-47.

Powrót do wykazu chronologicznego