[Żródła do historii Polski XIX-XX w.]


1939 maj 5, Warszawa

Telefonogram wiceministra spraw zagranicznych RP Jana Włodzimierza hr. Szembeka dla szefów polskich placówek zagranicznych

o aktualnym stanie stosunków niemiecko-sowieckich i polsko-sowieckich

 

Do osobistej wiadomości Pana Ambasadora podaję:

Ciano w rozmowie z ministrem spraw zagranicznych Jugosławii o napięciu polsko-niemieckim zaznaczył: "Polska powinna wiedzieć, że stosunki nasze (Rzym i Berlin) z ZSRR są w rzeczywistości inne, niż się wydaje".

Insynuacje co do możliwości porozumienia się państw "osi" z Sowietami czynione są też przez niektóre czynniki niemieckie. Ewentualnością Rapallo mogą straszyć ze swej strony nawet Sowiety.

Aluzję zarówno jednych jak i drugich oceniamy jako grę szantażową. Głównym niebezpieczeństwem dla Sowietów wydają się być nadal Niemcy i ideologia totalistyczna jako instrument imperializmu niemieckiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

W razie zbrojnego konfliktu europejskiego Sowiety pragnęłyby uniknąć sytuacji, w której byłyby od razu bezpośrednio zaangażowane wszystkimi swoimi siłami i pragną zachować maximum niezużytych sił na chwilę krytyczną wojny. Równocześnie jednak nie chcą pozostać poza nawiasem kształtującej się wobec państw "osi" kontrakcji, ofiarowując pośrednio pomoc napadniętym, co stanowi przedmiot negocjacji Moskwy z Paryżem i Londynem.

Stosunki polsko-sowieckie są obecnie najzupełniej poprawne, co nie oznacza zamiaru zaniechania naszej dotychczasowej polityki wobec Sowietów.

W związku ze zmianą na stanowisku komisarza spraw zagranicznych oczekujemy informacji, oświetlających znaczenie tej zmiany.


Źródło:
"Bellona", Londyn 1953, z. I, s. 64.

Powrót do wykazu chronologicznego