[Żródła do historii Polski XIX-XX w.]


1934 luty 14, Moskwa

Przemówienie ministra spraw zagranicznych RP Józefa Becka

wygłoszone podczas pobytu w Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich

Panie Komisarzu Ludowy!

Uważam sobie za miły obowiązek podziękować panu osobiście, jako też rządowi Związku Socjalistycznych Republik Rad za uprzejme przyjęcie, którego tu doznałem, oraz za pochlebne wyrazy, które zechciał Pan skierować pod moim adresem.

Rząd polski przywiązuje ze swej strony dużą wagę do pozytywnej ewolucji stosunków ze Związkiem Socjalistycznych Republik Rad. Najlepszym dowodem tego jest szereg umów zawartych pomiędzy Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Rad, o których Pan wspomniał, a które stwarzają między obu naszymi państwami coraz lepsze warunki pokojowego, przyjaznego, sąsiedzkiego współżycia.

Atmosfera stworzona w ten sposób otwiera przed nami możliwości dalszej pracy w tym kierunku, a praca ta jest w swych założeniach i celach najzupełniej zgodna z dążeniem obu Państw do przyczynienia się do utrwalenia ogólnego pokoju. Do szczęśliwych manifestacji zaliczam również przejawy zbliżenia kulturalnego, zapoczątkowane pomyślnie nawiązaniem nici znajomości i lepszego wzajemnego poznania się naszych społeczeństw w tej dziedzinie. Wymiana wartości artystycznych i kulturalnych przyniesie niewątpliwie poważne korzyści obu stronom. Znane mi jest nader życzliwe, pełne sympatii przyjęcie, jakiego doznają w Związku Sowieckim artyści polscy, przybywający tutaj. Tak samo i w Polsce cenimy i śledzimy z prawdziwym zainteresowaniem rozwój tutejszego życia kulturalnego. Wysiłkom podejmowanym z obu stron w tej dziedzinie życzyć należy jak najlepszych dalszych rezultatów.

Spontaniczne przejawy sympatii, okazanej lotnictwu polskiemu przez rząd i społeczność sowiecką w związku z tragicznym wypadkiem kpt. Lewoniewskiego oraz serdeczne przyjęcie, którego przedmiotem byli wojskowi lotnicy polscy z gen. Rayskim na czele, wywołały żywe echo w Polsce i pozwalają spodziewać się, że stosunki w tej dziedzinie są na linii pomyślnego rozwoju, co zaliczyć należy do ważnych czynników zbliżenia między naszymi państwami.

Wysiłki pokojowe podejmowane konsekwentnie przez Polskę i Związek Sowiecki są najlepszym dowodem woli obu państw stabilizacji stosunków i pacyfikacji tej części Europy. Są one ponadto ważnym czynnikiem ogólnego uspokojenia, tak pożądanego dla normalnego rozwoju stosunków międzynarodowych. Dlatego też w różnych problemach międzynarodowych oba rządy znajdują i mogą nadal znajdować podstawy dla współpracy w sensie pozytywnego oddziaływania w kierunku pokojowym.

Z prawdziwą przyjemnością wypada mi tu podnieść rolę, jaką Pan, Panie Komisarzu Ludowy, osobiście odgrywa w tym dziele stabilizacji. Nasza współpraca czy to w dziedzinie spraw obchodzących oba nasze kraje, czy też w sprawach o szerszym znaczeniu międzynarodowym, w których znaleźliśmy wspólną linie postępowania, była dla mnie cennym dowodem pełnego obiektywizmu i głębokiego ujmowania nasuwających się zagadnień.

Niech mi wolno będzie wznieść ten kielich z życzeniami dalszego rozwoju przyjaznych stosunków między Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Rad, za pomyślność Związku, za zdrowie Pana Prezesa Centralnego Komitetu Wykonawczego Związku Sowieckiego Republik Rad oraz za zdrowie podejmujących nas tak gościnnie pana Komisarza Ludowego Spraw Zagranicznych Litwinowa i Jego małżonki.


Źródło:
J. Beck, Przemówienia, deklaracje, wywiady 1931-1939, Warszawa 1939, s. 101-102

Powrót do wykazu chronologicznego